อุทยานแห่งชาติน้ำตกเอราวัณ (Erawan National Park) ตั้งอยู่ในอำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี เป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 12 ของประเทศไทย ได้รับการประกาศจัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2518 ครอบคลุมพื้นที่ป่ากว่า 340 ตารางกิโลเมตร ภายในพื้นที่ประกอบด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าดิบแล้งที่ยังคงมีความอุดมสมบูรณ์สูง เป็นต้นกำเนิดของลำห้วยและระบบนิเวศที่สำคัญของพื้นที่ฝั่งตะวันตกของประเทศไทย อุทยานแห่งนี้มีชื่อเสียงระดับประเทศและระดับนานาชาติจาก “น้ำตกเอราวัณ” น้ำตกหินปูนขนาดใหญ่ที่มีน้ำสีฟ้าอมเขียวใสคล้ายมรกต ซึ่งเกิดจากการสะสมของแคลเซียมคาร์บอเนตในสายน้ำตามธรรมชาติ ทำให้น้ำมีสีสันโดดเด่นแตกต่างจากน้ำตกทั่วไปในประเทศไทย

น้ำตกเอราวัณมีความยาวรวมประมาณ 1,500 เมตร แบ่งออกเป็น 7 ชั้น แต่ละชั้นมีลักษณะภูมิประเทศและความสวยงามแตกต่างกัน ชั้นแรก “ไหลคืนรัง” เป็นชั้นที่เข้าถึงง่ายที่สุด มีลำธารกว้างและร่มรื่นเหมาะสำหรับครอบครัว ส่วนชั้นที่สอง “วังมัจฉา” เป็นบริเวณที่มีปลาพลวงอาศัยอยู่จำนวนมาก นักท่องเที่ยวสามารถมองเห็นฝูงปลาแหวกว่ายอยู่ในน้ำใสได้อย่างชัดเจน ชั้นที่สาม “ผาน้ำตก” และชั้นที่สี่ “อกนางผีเสื้อ” เริ่มมีโขดหินปูนขนาดใหญ่และสายน้ำที่ลดหลั่นสวยงามมากขึ้น ขณะที่ชั้นที่ห้า “เบื่อไม่ลง” ถือเป็นจุดยอดนิยมสำหรับการเล่นน้ำเพราะมีแอ่งน้ำขนาดใหญ่สีเขียวมรกตล้อมรอบด้วยป่าไม้หนาแน่น

ตั้งแต่ชั้นที่ห้าขึ้นไป เส้นทางเดินจะเริ่มมีความลาดชันและต้องใช้ความระมัดระวังมากขึ้น โดยเฉพาะในฤดูฝนที่พื้นอาจลื่น นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสสภาพป่าธรรมชาติที่สมบูรณ์มากขึ้น มีทั้งต้นไม้ขนาดใหญ่ เถาวัลย์ เฟิร์น และพืชเขตร้อนหลากชนิด ตลอดเส้นทางยังสามารถพบสัตว์ป่าขนาดเล็ก เช่น กระรอก นกป่า กิ้งก่า และผีเสื้อจำนวนมาก ชั้นที่หก “ดงพฤกษา” มีบรรยากาศเงียบสงบและรายล้อมด้วยพันธุ์ไม้หนาแน่น ส่วนชั้นที่เจ็ด “ภูผาเอราวัณ” ซึ่งเป็นชั้นสูงสุด มีลักษณะสายน้ำที่ไหลผ่านแนวหินปูนคล้ายเศียรช้างสามเศียร จนกลายเป็นที่มาของชื่อน้ำตกเอราวัณตามความเชื่อในศาสนาฮินดู และถือเป็นจุดหมายสำคัญที่นักท่องเที่ยวจำนวนมากต้องการพิชิตให้ถึง

นอกจากความสวยงามของน้ำตกแล้ว อุทยานแห่งชาติน้ำตกเอราวัณยังเป็นแหล่งศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศป่าไม้ที่สำคัญ ภายในอุทยานมีถ้ำหลายแห่ง เช่น ถ้ำพระธาตุ ถ้ำวังบาดาล และถ้ำเรือ ซึ่งภายในมีหินงอกหินย้อยที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติอย่างสวยงาม บางถ้ำต้องเดินป่าหรือใช้เจ้าหน้าที่นำทางจึงจะสามารถเข้าชมได้ ทำให้พื้นที่แห่งนี้เป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยวและแหล่งเรียนรู้ทางธรณีวิทยาไปพร้อมกัน นอกจากนี้บริเวณอุทยานยังเป็นส่วนหนึ่งของผืนป่าตะวันตก ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่อนุรักษ์ที่สำคัญที่สุดของประเทศไทยและเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหายากหลายชนิด

อุทยานแห่งชาติน้ำตกเอราวัณได้รับความนิยมตลอดทั้งปี แต่ช่วงที่สวยงามที่สุดคือปลายฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาว ระหว่างเดือนกันยายนถึงมกราคม เพราะปริมาณน้ำกำลังเหมาะสม น้ำมีสีเขียวมรกตชัดเจน และป่าโดยรอบเขียวชอุ่มที่สุด ในช่วงวันหยุดและฤดูท่องเที่ยวจะมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากเดินทางมาเยือนทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ ทางอุทยานจึงมีมาตรการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มงวด เช่น การจำกัดการนำอาหารและขวดพลาสติกขึ้นไปยังชั้นบน รวมถึงการตรวจนับขวดน้ำก่อนและหลังเข้าพื้นที่ เพื่อรักษาความสะอาดและความสมบูรณ์ของธรรมชาติให้คงอยู่ต่อไปในระยะยาว น้ำตกเอราวัณจึงไม่เพียงเป็นหนึ่งในน้ำตกที่สวยที่สุดของประเทศไทย แต่ยังเป็นตัวอย่างสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน

• โดยรถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองกาญจนบุรี ใช้ทางหลวงหมายเลข 3199 (กาญจนบุรี-ศรีสวัสดิ์) ผ่านเขื่อนศรีนครินทร์ไปจนถึงทางเข้าอุทยานฯ รวมระยะทางประมาณ 65 กิโลเมตร

• โดยรถโดยสารสาธารณะ: มีรถบัสสายกาญจนบุรี-เอราวัณ ออกจากสถานีขนส่งกาญจนบุรีทุกวัน โดยรถจะจอดสุดสายที่บริเวณลานจอดรถของอุทยานฯ

• ควรเดินทางถึงอุทยานช่วงเช้าก่อน 09:00 น. เพื่อหลีกเลี่ยงคนเยอะ

• เตรียมรองเท้ากันลื่นสำหรับเดินขึ้นชั้น 5–7

• ควรพกเสื้อผ้าสำรองหากต้องการเล่นน้ำ

• หลีกเลี่ยงการเดินขึ้นชั้นบนช่วงฝนตกหนัก

ค่าเข้าชม:

• คนไทย: ผู้ใหญ่ 60 บาท, เด็ก 30 บาท

• ชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ 300 บาท, เด็ก 150 บาท

• (ค่าธรรมเนียมรถยนต์ 30 บาท)

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08:00 – 16:30 น.